Onderzoek en advies

Drill-rap, social media en wapenbezit

— Gemeente Rotterdam

De gemeente Rotterdam is de afgelopen jaren geconfronteerd met steekincidenten onder jongeren die in de media zijn gelinkt aan de drill subcultuur. Drill is gewelddadig subgenre van hiphop dat draait om geweld en bedreigingen tussen rivaliserende gebieden. De incidenten leidden tot sociale onrust op straat en online en een groeiende groep jongeren die zegt ‘voor de veiligheid’ een mes bij zich dragen.

Voor de gemeente Rotterdam onderzochten we de drill- en messencultuur op YouTube en Instagram. We onderzochten of het de katalysator is achter de recente golf van geweld en wat er gedaan kan worden om messenbezit en steekincidenten terug te brengen.

Frictie

Bubbels vol geweld op YouTube en Insta als sociale snelkookpan

In de drill- en (in mindere mate) hiphop en urban- lifestyle-communities vonden we naast videoclips veel content rond geweld en criminaliteit. Voor jongeren die zich in die bubbels begeven, kan dit gevolgen hebben voor hun perceptie van de realiteit en hen een onveilig gevoel geven. Uit gesprekken rijst een beeld van jongeren die daarom vaker een mes dragen.

YouTube-bubbels rond de drill-cultuur.
Deze visual toont een YouTube-videonetwerk. Ieder bolletje staat voor een video en de lijntjes drukken ‘recommendations’ uit (dat zijn de video’s die YouTube aanbeveelt of automatisch start wanneer een video afgelopen is). De kleuren duiden op clusters van video’s die veel naar elkaar verwijzen. Dat zijn de videobubbels, waar je als kijker al gauw in vast kunt komen te zitten.

Daarnaast spelen sociale media de rol van een sociale snelkookpan. Onder druk van het publiek escaleren onbenullige ruzies tussen jonge drillers uit verschillende postcodegebieden tot steekpartijen. Ook zagen we dat het maken van een gewelddadige video op YouTube een manier is om views te pakken: een mechanisme waarmee sommige drillers zich in de kijker van muzieklabels speelden.

Momentum

Samenwerken met lifestyle- en fashion vloggers

Wij bieden ondersteuning en advies bij de ontwikkeling van een campagne om messenbezit en -geweld tegen te gaan. Daarvoor brachten we belangrijkste content creators in kaart die van onderop gevaarlijke elementen van de straatcultuur ter discussie kunnen stellen, bijvoorbeeld:

  • Niet alles wat je ziet op internet is echt. Drill is een goede uitlaatklep, geen goed voorbeeld. In video-oproepen, maar ook in interviews en podcasts kunnen bekenden uit de hiphop en urban-scene kijkers daaraan herinneren.
  • Er zijn andere manieren van je in de kijker spelen dan stoer doen op internet – ook als je uit een moeilijke buurt komt. Succes komt langzaam en geslaagde Rotterdammers uit moeilijke buurten kunnen daar op Insta en YouTube meer over vertellen.
  • Een mes bij je dragen is gevaarlijk; niet stoer. In podcasts en straatinterviews komen bekende smaakmakers en gewone Rotterdammers aan het woord om daar hun mening over te geven.
Instagram-analyse rond Rotterdamse rappers.
Deze visual toont een Instagram-netwerk. We zijn begonnen bij de rode punten: de Instagram-accounts van Rotterdamse rappers. We vroegen de accounts op die zij volgen en door wie ze gevolgd worden (blauw). De groene punten zijn de accounts die de drill-rap fans volgen. Op deze manier kwamen er interessante influencers bovendrijven: comedians, voetballers en beauty vloggers.

‘Omdat social mediagebruikers zich in grote mate in een bubbel begeven, kunnen jongeren op enig moment het gevoel krijgen dat was zij online zien de (hele) werkelijkheid is.’

— Roks & Van den Broek in ‘Cappen voor Clout‘ (2020), in opdracht van de gemeente Rotterdam.

Burgemeester Aboutaleb spreekt met jongeren en jongerenwerkers in het kader van #GeweldigRotterdam.
Burgemeester Aboutaleb spreekt met jongeren en jongerenwerkers in het kader van #GeweldigRotterdam.
Foto: geweldigrotterdam.nl

Vorm

Monitoring en resultaten

Op dit moment is de campagne in ontwikkeling. We zullen de campagne monitoren en erop terugblikken. Wordt vervolgd.

In cijfers

0 video's
over of gelinkt aan drill op YouTube
0 links
tussen video's op YouTube
0 foto's
op Insta met #mes, #shank of #knife
0
reacties in de comments

Links en media

— Dr. Roel Lutkenhaus in een podcast voor docenten van Björn Plooster op Vimeo voor #GeweldigRotterdam

— Dr. Roel Lutkenhaus in een podcast voor docenten van Björn Plooster op Vimeo voor #GeweldigRotterdam